1امروزه آبزی پروری ماهیان زینتی یک صنعت جهانی با تجارت چندین میلیارد دلار است. با توجه به ارزش ماهیان زینتی تغذیه آنها نسبت به ماهیان خوراکی متفاوت است به طوری که در ماهیان زینتی کیفت رنگ بدن نسبت به تولید گوشت بیشتر حائز اهمیت است و به لحاظ قیمتی جیره غذایی ماهیان زینتی و خوراکی با هم تفاوت دارند. استفاده از جیره غذایی با کارایی مناسب و قیمت مطلوب، از اهداف پرورش دهندگان است. در سال های اخیر تلاش هایی برای استفاده از انواع جیره ها در تغذیه ماهیان آکواریومی شده است، استفاده از بی مهرگان نظیر حشرات، آرتمیا، پلی کت ها و کرم ها مورد مطالعه قرار گرفته است. پلی کت ها از جمله غذاهای زنده با ارزش غذایی بالا هستند که قابلیت استفاده از آنها در جیره غذایی ماهیان زینتی تایید شده است. ترکیبات بیوشیمیایی پلی کت ها (پروتئین، چربی و کربوهیدرات)، جهت تغذیه ماهیان زینتی مناسب بوده به طوری که هنگام استفاده از آنها عملکرد رشد، بقاء و کیفیت رنگ بدن نسبت به جیره های کنسانتره بهتر است. پلی کت ها حاوی اسیدهای چرب غیر اشباع بلند زنجیره (دیکوزاهگزانوئیک اسید، ایکوزاپنتانوئیک اسید، اسید لینولئیک و آراشیدونیک اسید) جهت بهبود عملکرد رشد، بلوغ جنسی و کیفیت رنگ هستند که پرورش دهندگان را در استفاده از آنها برای ماهیان زینتی ترغیب می کند. در مطالعه ترویجی حاضر به اهمیت پلی کت به عنوان غذای زنده در تغذیه ماهیان زینتی پرداخته می شود.

یکی از مهمترین پدیده های اکولوژیکی دریا، مطالعه گروه های جانوری موجود در رسوبات یا کفزیان است، ماکروبنتوزها، گروه عمدهای از جانوران موجود در بستر را تشکیل میدهند که نسبت به سایر گروه های کفزی (مایوفونا و میکروفونا) از توده زنده بیشتری برخوردار هستند. برای بررسی تنوع کرمهای پرتار جنگلهای حرا، واقع در خور خوران در طول یک سال از آذر 1380 تا آبان 1381 از این منطقه نمونه برداری گردید. به این منظور دو ترانسکت و در هر یک سه ایستگاه در نظر گرفته شد و در مجموع از 6 ایستگاه نمونه برداری گردید. علاوه بر نمونه برداری از بستر به کمک گراب، فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی هم مانند اسیدیته، دما، شوری و اکسیژن نیز مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت 32 خانواده و 43 جنس از کرمهای پرتار شناسایی گردید. به منظور بررسی وضعیت تنوع پرتاران شاخصهای غنای طبیعی (Richness)،تراز محیطی یا همسانی توزیع (Evenness) و تنوع گونهای (Diversity) در هر ایستگاه محاسبه گردید. با توجه به اعداد شاخص شانون ('H) و ترازی محیطی (E) ایستگاه A3 دارای کمترین ترازی محیطی و بیشترین تعداد پرتاران و ایستگاه A1 باتوجه به شاخص شانون دارای بار آلودگی متوسطی بود.

شاخصهای ترازی محیطی (Species evenness) در اجتماعات پرتاران خورهای بیحد، دورق، غزاله و غنام که از انشعابات خورموسی (خوزستان، منطقه ماهشهر) می باشند به مدت یک سال (مرداد 1375 – تیر 1376) بررسی شدند. نتایج این بررسی نشان می هد که کمترین مقدار این شاخصها در خور غزاله (E1=0.41، E2=0.15، E3=0.11، E4=0.52 و E5=0.35) و بیشترین آنها، به جز E1، در خور دورق (E2=0.5، E3=0.49، E4=0.73 و E5=0.72) بوده است. بیشترین مقدار E1 در خور بیحد (E1=0.82) مشاهده شده است. به دلیل نزدیکی شاخصهای N1 و N2 در خورهای بیحد و دورق مقدار شاخص های E1-E5 در این دو خور بسیار به هم نزدیک می باشند. خور غزاله از تنوع (N1=3.7 و N2=1.93) و ترازی محیطی پایینی برخوردار بوده و از سوی دیگر غالبیت در این خور بسیار بالا است که با توجه به منابع آلوده کننده، آلودگی نقش مهمی در این امر داشته است. پیشنهاد می شود که نظارت بیشتری روی آلاینده های این خور که دارای امنیت شیلاتی نیز می باشد انجام گیرد. شاخصهای E1-E3 به غنای گونه ای حساس بوده و شاخص E4 با تراکم افراد نسبت معکوس دارد. مقدار E5 هر چه یک گونه غالب گردد به صفر نزدیک می شود. با توجه به این تحقیق پیشنهاد می شود که در بررسی های اکولوژیکی از شاخصهای E4 و E5 که شاخصهای منابستری نسبت به سایر شاخصهای ترازی می باشند استفاده شود.

در محیط های پرورش آبزیان، فرایند غنی سازی آلی تأثیرات قابل توجهی بر ترکیب شیمیایی کف استخرها به همراه دارد. این فرایند با افزایش مقادیر مواد آلی، گوگرد و آهن و همچنین کاهشpH، تغییرات معناداری در رسوبات بستر ایجاد می کند. یکی از روش های مؤثر برای بهبود چرخه مواد مغذی و اصلاح وضعیت رسوبات آلوده، استفاده از زیست پالایی با بهره گیری از پرتاران است. انتخاب گونه های بومی برای این منظور از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا این رویکرد به کاهش خطرات ناشی از معرفی گونه های غیربومی و مهاجم که ممکن است به عنوان ناقلان بیماری عمل کنند و با جمعیت های بومی رقابت نمایند، کمک می کند. این مطالعه در سال های 1397 تا 1399 با هدف شناسایی و معرفی گونه های پرتاران خلیج فارس با پتانسیل زیست پالایی انجام شد. در این راستا، 41 ایستگاه در آب های ایرانی خلیج فارس، شامل سه استان هرمزگان، بوشهر و خوزستان، برای نمونه برداری انتخاب گردید. نمونه های رسوب با استفاده از نمونه بردار ون وین گرب جمع آوری و پس از شستشو با آب دریا، برای شناسایی پرتاران مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نشان داد که 23 گونه از پرتاران متعلق به 5 خانواده شامل Eunicidae (2 گونه)، Capitellidae (3 گونه)، Spionidae (گونه 5)، Sabellidae (7 گونه) و Nereididae (6 گونه) از رسوبات خلیج فارس شناسایی شدند. نتایج این تحقیق به وضوح نشان داد که به کارگیری گونه های بومی پرتاران در فرآیند زیست پالایی، علاوه بر بهبود کیفیت بسترهای آبی، به حفظ اکوسیستم های محلی نیز کمک می کند. این گونه ها با توانایی های خاص خود در تجزیه آلودگی ها و بهینه سازی شرایط زیست محیطی، نقش مهمی در سلامت و پایداری این اکوسیستم ها ایفا می کنند. بنابراین، استفاده از پرتاران بومی به عنوان یک راهکار مؤثر در مدیریت و حفاظت از محیط های آبی، می تواند به تقویت تنوع زیستی و کاهش خطرات ناشی از گونه های غیربومی منجر شود

جهت بررسی اکولوژیکی و شناسایی گونه ای پرتاران خلیج گرگان (ساحل بندر گز)، در سال 1383 نمونه برداریهایی بصورت فصلی در اعماق 1، 2 و3 متری صورت گرفت. در طول دوره بررسی سه گونه کرم پرتار بدست آمد که گونه Streblospio gynobranchiata برای اولین بار در دریای خزر دیده شد. نتایج آنالیز واریانس یکطرفه نشان داد (p<0.05) که این گونه می تواند در تمامی اعماق و در همه فصول سال گونه غالب پرتاران منطقه باشد. بررسی تغییرات سالانه زی توده و تراکم پرتاران نشان می دهد که در همه اعماق بیشترین زیر توده در بهار و کمترین در زمستان است. همچنین بیشترین تراکم در عمق یک متری در بهار، دو متری در پاییز و سه متری در تابستان می باشد و کمترین تراکم در همه اعماق در زمستان دیده می شود. بیشترین شاخص تنوع و یکنواختی گونه ای در بهار و کمترین در زمستان است و بیشترین شاخص غالبیت در زمستان و کمترین در بهار دیده می شود.

هدف از این مقاله بررسی اثرات مانسون بر تغییرات ساختار جمعیت پرتاران زیرجزر و مدی بر اساس برخی از شاخص های تنوع زیستی است. نمونه برداری از رسوبات 12 ایستگاه زیرجزر و مدی به وسیله گرب ون-وین در سه دوره زمانی پیش مانسون، مانسون و پس مانسون همراه با ثبت پارامترهای فیزیکی شیمیایی از اسفند ماه 1392 تا آبان ماه 1393 انجام گردید. 36 خانواده از پرتاران شناسایی شد که تغییرات تراکم آن ها در فصول مختلف به صورت 1101.25±614.3 (±SD) (پیش مانسون)، 428.94±316.2 (مانسون) و 588.89±313.3 (پس مانسون) فرد در مترمربع و شاخص شانون در آن ها نیز به ترتیب فصول 2.08±0.19، 1.63±0.33، 1.83±0.36 ثبت شد ولی شاخص هیل بالعکس بوده و در مانسون بالاترین و پیش مانسون کمترین مقدار را نشان داد. شاخص تشابه بری کورتیس و آنالیز خوشه ای در هر سه فصل نشان داد که ایستگاه های با عمق بالاتر در دسته جداگانه ای قرار می گیرند. بر اساس نتایج به دست آمده جریان مانسون تابستانه به دلیل تغییرات عوامل محیطی و آشفتگی های بستر بر فراوانی و تنوع پرتاران تاثیر گذار بوده و به عنوان یک عامل تنش زا سبب کاهش تنوع و فراوانی در طی مانسون می گردد.

تراکم و تغییرات فصلی جوامع پرتاران خور تیاب استان هرمزگان، طی یک سال از فروردین 1394، مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری از 4 ایستگاه، به وسیلة ون وین گرب (40/0 متر مربع)، با سه تکرار صورت گرفت. میانگین کل تراکم پرتاران خور تیاب (± انحراف معیار) 193/06±226/04عدد در مترمربع محاسبه گردید. 21 خانواده، 28 جنس و 39 گونه شناسایی شدند. از میان پرتاران، خانوادة Cossuridae دارای حداکثر درصد فراوانی (38/8%) بود. بیشترین مقدار شاخص مارگالف در ایستگاه 1 (4/6) و کمترین میزان در ایستگاه 2 (2/8) مشاهده شد. حداکثر مقدار شاخص شانون در ایستگاه 3 (2/7) و حداقل مقدار آن در ایستگاه 1 (2/2) ثبت گردید. نتایج آزمون چندمتغیرة CAP، ارتباط اثرگذار شاخص های محیطی آب و رسوب همچون دما، شوری، اکسیژن، مواد آلی کل، لای، میزان کلرفیل a، Po4 و No3 را بر پراکنش پرتاران غالب نشان داد و  مشخص گردید که گونة Aglaophamus malmgreni گونة شاخص ایستگاه 4 در کلیة فصول است. مهمترین شاخص های اثرگذار بر پراکنش این گونه، مواد آلی، لای و غلظت نیترات بودند. همچنین گونة Cossura longocirrata گونة غالب ایستگاه 2 در فصل بهار بود و  میزان اکسیژن و افزایش غلظت آن با الگوی پراکنش این گونه ارتباط تنگاتنگی نشان داد این در حالی است که در همین ایستگاه در فصل تابستان حضور غالب گونة Prionospio steenstrupi  مشاهده شد و میزان کلروفیل a یک عامل مؤثر در پراکنش این گونه مبود. در این بررسی مشخص گردید گونه هایCossura spp.  وNephtys spp.، شاخص آب های گرم با غلظت بالای فسفات و پرتارانی مقاوم به کمبود اکسیژن هستند. در این بین، فسفات، مهمترین عامل اثرگذار بر پراکنش گونة غالب Prionospio banyulensis در ایستگاه های 1 و 3 بوده است. نتایج نشان دادند که خور تیاب دارای تنوع زیستی بالا، پراکنش متعادل جمعیت پرتاران و گونه های غالب حساس به آلودگی و استرس های محیطی است، و نوسان جوامع پرتاران، تحت تأثیر نوسان فصلی و شاخص های کیفی آب و رسوب در این اکوسیستم آبی قرار دارد.

در این بررسی جوامع کرم های پرتار سواحل جزیره خرچنگ کنارک در سال 1392 مورد بررسی قرار گرفتند. از آنجا که این جزیره محل دفن زباله های شهری چابهار و کنارک است، تحقیق بر روی تاثیرات آلودگی بر موجودات این منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است، چرا که در سال های اخیر تحقیقات بسیار اندکی بر روی پرتاران این منطقه صورت گرفته است. نمونه برداری طی 4 فصل (از خرداد تا اسفند) سال 1392 و در 3 ایستگاه در طول ساحل صورت گرفت. در هر ایستگاه از سه منطقه بالا، میان و پایین جزر و مدی نمونه برداری به عمل آمد. از هر منطقه نیز سه نمونه رسوب به صورت تصادفی و با پرتاب کوادرات 50 در 50 سانتی متر برای جداسازی و بررسی پرتاران و یک نمونه برای آنالیز دانه بندی و TOM برداشت گردید. ایستگاه 1 محل دفن زباله های چابهار و کنارک و ایستگاه 3 محل تخلیه فاضلاب شهرک صنعتی کنارک در سال های اخیر بوده است. در مجموع 40 گونه متعلق به 28 جنس و 24 خانواده مورد شناسایی قرار گرفت. نتایج آنالیز واریانس دو طرفه اختلاف معنی داری بین فراوانی پرتاران در دوره های نمونه برداری (P<0.05) و ایستگاه های نمونه برداری (P<0.01) نشان داد. به منظور بررسی وضعیت تنوع پرتاران شاخص های شانون، سیمپسون و مارگالف در هر ایستگاه محاسبه گردید. بیش ترین و کم ترین تنوع گونه ای به ترتیب در ایستگاه دوم یعنی ایستگاه شاهد و ایستگاه اول یعنی ایستگاه آلوده بود. آذر ماه بیش ترین تنوع و خرداد ماه کم ترین تنوع را به خود اختصاص دادند که دلیل آن را می توان به نوسانات ناشی از وضعیت مانسون در این منطقه نسبت داد. غالبیت گروه پرتاران در دوره های نمونه برداری می تواند بیانگر وضعیت آلوده منطقه باشد. هدف از این تحقیق شناسایی و معرفی گونه های مناطق بین جزر و مدی و شناسایی گروه های مختلف پرتار، تعیین وضعیت پراکنش و میزان تنوع آن ها در جزیره خرچنگ کنارک بود.

تغییرات تراکم و زی توده پرتاران ساحل شهرستان چالوس در جنوب دریای خزر به صورت فصلی در اواسط ماه های بهمن 1384، اردیبهشت، مرداد و آبان 1385، توسط نمونه بردار گرب مدل Van Veen به ابعاد 15×15 سانتی متر با سطح مقطع 225 سانتی متر مربع در اعماق 7 و 20 متری در 4 ایستگاه، در 2 ترانسکت عمود بر ساحل از منطقه "خط 8" (قسمت غربی ساحل با موقیعت جغرافیایی "15 '41 o36 عرض شمالی و "44 '23 o51 طول شرقی) تا منطقه "رادیو دریا" (قسمت شرقی ساحل با موقیعت جغرافیایی "48 '40 o36 عرض شمالی و "14 '26 o51 طول شرقی) به فاصله تقریبی 6 کیلومتر از یکدیگر صورت گرفت. در این بررسی 4 گونه کرم پرتار متعلق به 4 جنس و 2 خانواده شناسایی شدند، کرم پرتار Parhypania brevispinis بیشترین تراکم (با میانگین 1106.9 عدد و خطای استاندارد 360.8 در متر مربع) و زی توده (با میانگین 256.2 میلی گرم در متر مربع و خطای استاندارد 45.4) را در بین پرتاران به خود اختصاص داد (P<0.05) حداکثر تراکم پرتاران در فصل تابستان در عمق7 متر در منطقه "خط 8" با میانگین 3644.2 و خطای استاندارد 872.1 عدد در متر مربع و حداقل آن در فصل زمستان در عمق 7 متر در همان منطقه با میانگین 3/133 و خطای استاندارد 28.9 عدد در مترمربع بدست آمد. حداکثر زی توده پرتاران در فصل بهار در عمق 20 متر در منطقه "خط 8" با میانگین 1900 میلی گرم در مترمربع و خطای استاندارد 740 و حداقل آن در فصل زمستان در عمق 7 متر در همان منطقه با میانگین 30 و خطای استاندارد 20 میلی گرم در مترمربع بدست آمد (P<0.05). با توجه به نتایج بدست آمده از این تحقیق، با افزایش عمق تا 20 متر، زی توده پرتاران افزایش و تراکم آنها کاهش یافت (P>0.05). به طور کلی، قسمت غربی ساحل چالوس، تراکم و زی توده بیشتری نسبت به قسمت شرقی آن دارا بوده است (P>0.05).